Szkorbut – jaka witamina odpowiada za jego leczenie?

Szkorbut wywołuje niedobór witaminy C, czyli kwasu askorbinowego. Ta sama witamina jest podstawą leczenia, ponieważ umożliwia prawidłową syntezę kolagenu – białka budującego między innymi naczynia krwionośne, skórę, dziąsła i kości.

Dlaczego brak witaminy C powoduje szkorbut?

Witamina C uczestniczy w hydroksylacji proliny i lizyny, czyli procesach niezbędnych do uzyskania przez kolagen właściwej struktury i wytrzymałości. Gdy kwasu askorbinowego brakuje, włókna kolagenowe stają się słabsze. W efekcie tkanka łączna, ściany naczyń i dziąsła łatwiej ulegają uszkodzeniom, a rany goją się wolniej.

Szkorbut, nazywany także gnilcem, jest chorobą z niedoboru, a nie infekcją. Organizm człowieka nie wytwarza samodzielnie witaminy C, dlatego musi otrzymywać ją z pożywieniem. Ryzyko niedoboru zwiększają między innymi bardzo uboga dieta, niedożywienie, niektóre zaburzenia wchłaniania oraz jadłospis oparty głównie na wysoko przetworzonych produktach.

Typowe objawy szkorbutu wynikają z osłabienia tkanek i naczyń:

• Krwawienia i rozpulchnienie dziąseł.
• Chwianie się zębów, a w zaawansowanych przypadkach ich wypadanie.
• Łatwe powstawanie siniaków i krwawych wybroczyn.
• Wolne gojenie się ran.
• Osłabienie, bóle mięśni, stawów lub kości.

Witamina C w diecie – które produkty ją zawierają?

Podstawą profilaktyki jest urozmaicona dieta zawierająca świeże warzywa i owoce. Poniższe wartości są orientacyjne, ponieważ zawartość witaminy C zależy między innymi od odmiany produktu, jego dojrzałości i sposobu przechowywania:

Witamina C jest wrażliwa na wysoką temperaturę, dlatego długie gotowanie może znacząco zmniejszyć jej ilość w potrawie. Część warzyw i owoców warto spożywać na surowo, a obróbkę termiczną prowadzić możliwie krótko.

Jak leczy się szkorbut?

Rozpoznany szkorbut wymaga uzupełnienia niedoboru kwasu askorbinowego. Sama zmiana diety może nie wystarczyć do szybkiego odwrócenia wyraźnych objawów, dlatego lekarz może zalecić suplementację witaminą C i ustalić jej dawkowanie. W razie potrzeby wykonuje się także badania, między innymi badanie krwi oceniające stężenie witaminy C oraz obecność niedokrwistości.

W przypadku krwawień z dziąseł, licznych siniaków, znacznego osłabienia lub trudnego gojenia ran nie należy samodzielnie prowadzić intensywnej suplementacji. Takie objawy mogą mieć także inne przyczyny, dlatego podejrzenie szkorbutu wymaga konsultacji lekarskiej.

Najważniejsza odpowiedź brzmi: szkorbut powstaje wskutek niedoboru witaminy C, a leczenie polega na uzupełnieniu kwasu askorbinowego oraz poprawie sposobu żywienia.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. W przypadku podejrzenia szkorbutu skonsultuj się z lekarzem.